Khi doanh nghiệp muốn mở rộng thương hiệu, họ thường nghĩ ngay đến việc “nhượng quyền” hoặc “cấp phép thương hiệu”. Nghe có vẻ giống nhau, nhưng về bản chất pháp lý, Franchise (Nhượng quyền thương mại) và License (Cấp quyền sử dụng tài sản trí tuệ) là hai mô hình hoàn toàn khác nhau.
Nếu License giống như bạn cho người khác “mượn thương hiệu để dùng”, thì Franchise là “chuyển giao cả công thức vận hành thành công” – một hệ thống đầy đủ từ thương hiệu, sản phẩm đến quy trình quản lý.
| Tiêu chí | Franchise (Nhượng quyền thương mại) | License (Cấp quyền sử dụng) |
|---|---|---|
| Bản chất | Chuyển giao mô hình kinh doanh hoàn chỉnh | Chuyển giao quyền sử dụng tài sản trí tuệ |
| Cơ sở pháp lý | Luật Thương mại 2005 | Luật Sở hữu trí tuệ 2022 |
| Đối tượng chuyển giao | Thương hiệu, mô hình, quy trình vận hành, đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật | Nhãn hiệu, sáng chế, bản quyền, công thức, phần mềm |
| Thủ tục pháp lý | Phải đăng ký hoạt động nhượng quyền tại Bộ Công Thương | Đăng ký hợp đồng chuyển quyền tại Cục Sở hữu trí tuệ (nếu cần) |
| Kiểm soát hoạt động | Bên nhượng quyền giám sát chặt chẽ cách vận hành | Bên cấp quyền không can thiệp vào hoạt động kinh doanh |
| Phí và nghĩa vụ | Phí nhượng quyền ban đầu + phí định kỳ | Phí sử dụng thương hiệu hoặc bản quyền (royalty) |
| Ví dụ phổ biến | The Coffee House, KFC, Phúc Long, Guardian | Cấp quyền nhãn hiệu mỹ phẩm, phần mềm, công nghệ sản xuất |
Người nhận quyền (franchisee) phải tuân thủ quy chuẩn đồng nhất của thương hiệu, từ thiết kế cửa hàng, quy trình bán hàng, đến công thức chế biến.
👉 Mục tiêu: đảm bảo mọi chi nhánh hoạt động giống nhau để giữ uy tín thương hiệu.