thực tế, không phải người thừa kế nào cũng muốn nhận phần tài sản mà người thân để lại. Có người chọn từ chối vì lý do cá nhân, đạo đức, hoặc muốn nhường lại cho người khác, nhưng cũng có trường hợp vì tài sản gắn liền với nghĩa vụ nợ hoặc tranh chấp pháp lý.

Dù lý do là gì, việc từ chối nhận di sản chỉ được pháp luật công nhận khi được thể hiện bằng đúng hình thức và có giá trị pháp lý đầy đủ.

⚖️ 1. Cơ sở pháp lý của việc từ chối nhận di sản

Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản.

Tuy nhiên, luật cũng quy định rõ: việc từ chối chỉ hợp pháp khi được thể hiện bằng văn bản, lập đúng hình thức và thời điểm, và được cơ quan có thẩm quyền chứng nhận.

Điều này nhằm đảm bảo tính rõ ràng, tránh gian lận và bảo vệ quyền lợi cho các đồng thừa kế khác.

🖋 2. Hình thức hợp pháp của văn bản từ chối nhận di sản

Văn bản từ chối nhận di sản không thể viết tay đơn thuần hoặc nói miệng, mà phải được lập theo đúng mẫu và hình thức pháp lý quy định. Có ba cách được pháp luật Việt Nam chấp nhận:

🅐 Lập tại Việt Nam và công chứng hợp pháp

Người thừa kế có thể đến Phòng công chứng hoặc UBND cấp xã nơi có tài sản để ký “Văn bản từ chối nhận di sản”.

Công chứng viên sẽ kiểm tra năng lực hành vi, giấy tờ nhân thân, giấy tờ chứng minh quyền thừa kế, sau đó chứng nhận tính tự nguyện và hợp pháp của việc từ chối.

🅑 Lập tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài

Đối với người đang định cư ở nước ngoài, có thể đến cơ quan ngoại giao Việt Nam để lập văn bản từ chối.

Văn bản này có giá trị pháp lý tương đương với văn bản công chứng trong nước, và được chấp nhận khi nộp cho cơ quan công chứng Việt Nam.

🅒 Lập tại nước ngoài và hợp pháp hóa lãnh sự

Trường hợp người thừa kế lập văn bản tại văn phòng công chứng nước sở tại, thì cần thực hiện thêm: