Hợp đồng cộng tác viên có phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) hay không phụ thuộc vào bản chất pháp lý và hình thức của hợp đồng đã ký kết.
Hai trường hợp chính:
- Hợp đồng cộng tác viên là hợp đồng lao động
- Nếu công việc có tính chất thường xuyên, có sự quản lý, điều hành trực tiếp từ phía công ty, và hợp đồng có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thì được xem là hợp đồng lao động.
- Theo Điều 9 Nghị định 158/2025/NĐ-CP và Luật BHXH 2024, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có trả lương và chịu sự quản lý bắt buộc phải tham gia BHXH bắt buộc.
- Trong trường hợp này, cả người lao động và người sử dụng lao động đều phải đóng BHXH bắt buộc theo quy định.
- Hợp đồng cộng tác viên là hợp đồng dịch vụ
- Nếu cộng tác viên làm việc độc lập, không chịu sự quản lý trực tiếp của đơn vị, hợp đồng mang tính chất cung cấp dịch vụ thì đây là hợp đồng dịch vụ.
- Người ký hợp đồng dịch vụ không phải là người lao động nên không thuộc đối tượng bắt buộc tham gia BHXH bắt buộc, đặc biệt nếu tiền lương/thù lao tháng thấp hơn mức đóng BHXH tối thiểu do Chính phủ quy định.
- Nếu tiền thù lao hoặc mức lương tháng thấp hơn mức tham chiếu, cộng tác viên không phải đóng BHXH bắt buộc.
Một số lưu ý quan trọng
- Nếu hợp đồng lao động cộng tác viên dưới 1 tháng hoặc thời gian làm việc dưới 14 ngày/tháng hoặc lương thấp hơn mức tối thiểu vùng thì không bắt buộc đóng BHXH.
- Việc xác định loại hợp đồng là rất quan trọng để xác định nghĩa vụ đóng BHXH.
- Tránh việc "lách luật" ký hợp đồng dịch vụ thay vì hợp đồng lao động chỉ để trốn đóng BHXH vì cơ quan BHXH kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Tóm lại, nếu hợp đồng cộng tác viên có dấu hiệu của hợp đồng lao động theo luật thì bắt buộc phải đóng BHXH, còn nếu hợp đồng chỉ mang tính dịch vụ và không thỏa mãn điều kiện hợp đồng lao động thì không phải đóng BHXH bắt buộc