Nếu kết hôn là chuyện hai người cùng xây tổ ấm, thì M&A (Mergers and Acquisitions) chính là “cuộc hôn nhân doanh nghiệp” – nơi hai công ty quyết định gộp chung hoặc mua lại nhau để cùng phát triển (hoặc đôi khi là… chia tay trong êm đẹp sau khi “sáp nhập hờ”).

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, M&A bao gồm hai hình thức cơ bản:

• Sáp nhập (Merger): Một hoặc nhiều công ty sáp nhập vào công ty khác, chấm dứt tư cách pháp nhân của công ty bị sáp nhập (Điều 201).
• Mua lại (Acquisition): Một công ty mua lại toàn bộ hoặc một phần vốn góp/cổ phần của công ty khác để nắm quyền chi phối (Điều 202).

Nói nôm na, “sáp nhập” là khi hai bên về chung một nhà, còn “mua lại” là khi một bên “rước dâu” nhưng vẫn để nhà gái giữ tên riêng.

⚙️ Quy trình cơ bản của một thương vụ M&A tại Việt Nam

Một thương vụ M&A thường trải qua 6 giai đoạn chính – tương tự như hành trình yêu đương, từ “tìm hiểu” đến “kết hôn hợp pháp”:

1. Tìm kiếm và tiếp cận đối tác

Doanh nghiệp bắt đầu “tán tỉnh” – tìm đối tác phù hợp về ngành nghề, quy mô, văn hóa.

👉 Các nhà môi giới, ngân hàng đầu tư hoặc công ty luật thường đóng vai “ông mai” giúp kết nối đôi bên.

2. Thẩm định sơ bộ và ký Biên bản ghi nhớ (MOU/LOI)

Hai bên tiến hành đánh giá sơ bộ tình hình tài chính, pháp lý, nhân sự.

Nếu thấy “hợp gu”, họ ký Thư bày tỏ ý định hoặc Biên bản ghi nhớ – tương tự lời hứa hẹn “chúng ta thử tìm hiểu nhau nghiêm túc đi!”.

3. Thẩm định chi tiết (Due Diligence)

Đây là giai đoạn quan trọng nhất.

Luật sư, kiểm toán viên và chuyên gia tài chính “soi” mọi ngóc ngách: hợp đồng, tài sản, thuế, quyền sở hữu trí tuệ, nghĩa vụ lao động...

👉 Mục tiêu: đảm bảo “người bạn đời doanh nghiệp” không giấu nợ xấu, tranh chấp, hay rủi ro tiềm ẩn.