Những mô hình franchise thành công tại Việt Nam hiện nay thể hiện sự đa dạng và phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong ngành F&B, bán lẻ và dịch vụ. Góc nhìn pháp lý và chiến lược của các mô hình này cho thấy các yếu tố then chốt góp phần vào thành công bền vững.

Mô hình franchise thành công tại Việt Nam

• Nhượng quyền mô hình nhỏ gọn (Micro-franchise): Đây là xu hướng phát triển nhanh với chi phí đầu tư ban đầu thấp, diện tích mặt bằng nhỏ, vận hành tinh gọn. Ví dụ như Vui Coffee, Đậu Má Mix tập trung vào bán hàng qua nền tảng giao hàng, thuê ki-ốt nhỏ; mô hình Lucky Pao với quầy bánh mì chỉ cần diện tích siêu nhỏ. Mô hình này phù hợp với nhà đầu tư cá nhân hoặc doanh nghiệp nhỏ, vừa giảm rủi ro tài chính vừa dễ dàng vận hành.
• Nhượng quyền độc quyền cấp một (Master franchise): Mô hình này cho phép một doanh nghiệp địa phương nhận quyền độc quyền nhượng quyền ở một vùng hoặc quốc gia, thường thấy ở các chuỗi F&B lớn như KFC hay McDonald's tại Việt Nam. Master franchise có quyền phát triển chuỗi hoặc nhượng quyền tiếp cho các bên khác, đồng thời đầu tư bài bản xây dựng hệ thống, kiểm soát chất lượng quy trình nghiêm ngặt.
• Nhượng quyền đa thương hiệu (Multi-brand selling): Các đơn vị vận hành nhiều thương hiệu trên cùng một điểm bán nhằm tối ưu diện tích, nhân sự và tăng trải nghiệm khách hàng. Đây cũng là một chiến lược phổ biến giúp tăng doanh thu và lợi ích kinh doanh.
• Chuỗi cửa hàng tiện lợi và bán lẻ: Các thương hiệu lớn như Saigon Co.op, WinMart/WinMart+, Ministop, Kawamart đều mở rộng mạnh mô hình franchise nhằm nhanh chóng phát triển mạng lưới với sự hỗ trợ về thương hiệu, logistics và quản lý.

Góc nhìn pháp lý

• Các mô hình franchise thành công đều chú trọng tuân thủ các quy định pháp luật Việt Nam về nhượng quyền thương mại như Luật Thương mại 2005, Nghị định 35/2006/NĐ-CP, Nghị định 08/2018/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh nhượng quyền.
• Việc hoàn thiện hợp đồng nhượng quyền với các điều khoản rõ ràng về quyền và nghĩa vụ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo mật thông tin và trách nhiệm tuân thủ quy chuẩn mô hình là điểm then chốt trong việc hạn chế rủi ro pháp lý.
• Các thương hiệu lớn thường áp dụng mô hình nhượng quyền toàn diện với sự kiểm soát chặt chẽ về chất lượng, đồng thời thực hiện đăng ký hợp pháp, báo cáo với cơ quan quản lý để đảm bảo minh bạch và tuân thủ chính sách nhà nước.

Góc nhìn chiến lược

• Thành công của các mô hình franchise đòi hỏi chiến lược bài bản, bao gồm đào tạo vận hành, phát triển hệ thống, áp dụng công nghệ quản lý và chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp.
• Các mô hình nhỏ gọn và đa thương hiệu phù hợp xu hướng giảm rủi ro đầu tư và tối ưu chi phí vận hành, thu hút nhà đầu tư mới và giúp mở rộng nhanh trên thị trường.
• Chiến lược hợp tác với đối tác địa phương có tiềm lực mạnh, như trong mô hình master franchise, giúp các thương hiệu quốc tế nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần và thích nghi với thị trường Việt Nam.

Như vậy, mô hình franchise thành công tại Việt Nam là sự kết hợp giữa tuân thủ pháp lý chặt chẽ và chiến lược kinh doanh linh hoạt, sáng tạo phù hợp với đặc điểm thị trường bản địa.